شماره65846/ت32180هـ                                         12/11/1383

وزارت رفاه و تأمين اجتماعي ـ‌ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

         هيئت وزيران در جلسه مورخ 4/11/1383 بنا به پيشنهاد شماره 6982/100 مورخ 26/10/1383 وزارت رفاه و تأمين اجتماعي و به استناد تبصره (2) ماده (3) و بند (د) ماده (3) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي ـ مصوب 1383 ـ آيين نامه بيمه اجتماعي روستاييان و عشاير را به شرح زير تصويب نمود‌:

آيين نامه بيمه اجتماعي روستاييان و عشاير

         بخش اول ـ‌ تعاريف 
         ماده 1ـ در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي‎روند:‌
         الف ـ روستايي : كسي كه به طور ثابت در روستا ساكن است . تعريف روستا مطابق قانون تعاريف و ضوابط تقسيمات كشوري ـ مصوب 1362 ـ مي باشد.
         ب ـ عشاير : ساكنان بخش عشايري موضوع ماده (5) قانون تعاريف و ضوابط تقسيمات كشوري ـ ‌مصوب 1362 ـ 
         پ ـ منطقه : كل يا قسمتي از روستاها يا بخشهاي عشايري يك يا چند استان.
         ت ـ بيمه شده : سرپرست خانوار كه با پرداخت مبالغي به عنوان حق بيمه، حق استفاده از مزاياي مقرر را دارد.
         ث ـ حق بيمه: درصدي از درآمد مقطوع روستاييان يا عشاير هر منطقه كه به‎حكم اين آيين نامه و از بابت هر بيمه شده به صندوق پرداخت مي گردد.
         ج ـ‌ بيماري : وضع غيرعادي جسمي يا روحي كه انجام خدمات درماني را ايجاب مي كند.
         چ ـ حادثه : اتفاقي پيش بيني نشده كه تحت تأثير عامل يا عوامل خارجي به‎صورت ناگهاني رخ مي دهد و موجب صدمه بر جسم يا روان بيمه شده مي گردد.
         ح ـ‌‌ از كارافتادگي كلي : كاهش قدرت كار بيمه شده در نتيجه بيماري و يا حادثه به نحوي كه پس از انجام خدمات درماني و توانبخشي طبق نظر كميسيونهاي پزشكي توانايي كار خود را بيش از 66% از دست داده باشد.
         خ ـ پيري : حالت بيمه شده اي كه بيش از 65سال تمام داشته باشد.
         د ـ مستمري ‍:‌ وجهي كه طبق شرايط مقرر به منظور جبران قطع تمام يا قسمتي از درآمد مقطوع به بيمه شده و درصورت فوت او براي تأمين معيشت بازماندگان وي به آنان پرداخت مي‌شود.
         ذ ـ صندوق : صندوق بيمه اجتماعي روستاييان و عشاير وابسته به وزارت رفاه و تأمين اجتماعي.
         بخش دوم ـ‌ مشمولان
         ماده2ـ كليه افراد روستايي و عشاير سرپرست خانوار و نيز دريافت‌كنندگان مستمريهاي پيري، از كارافتادگي كلي و فوت مشمول اين آيين نامه مي باشند. 
         ماده3ـ حداكثر سن براي عضويت در صندوق براي مردان 50 سال و براي زنان 45 سال تعيين مي‌گردد. در مورد مشمولاني كه طبق مقررات سوابق پرداخت حق بيمه در ساير صندوقها داشته باشند و آن را مطابق مقررات به اين صندوق منتقل كنند، به ازاي هر سال سابقه انتقالي، يك سال به سن مزبور اضافه خواهد شد.
         ماده4ـ روستاييان يا عشايري كه در تاريخ لازم الاجرا شدن اين آيين نامه مشمول مقررات ساير صندوقها و يا نظامهاي بيمه اي ديگر مي باشند، از شمول مقررات اين آيين نامه مستثني و همچنان تابع صندوق متبوع خود خواهند بود.
         ماده5 ـ نقل و انتقال سوابق پرداخت حق بيمه بيمه شدگان مشمول اين آيين‎نامه به صندوقهاي بيمه اي ديگر و بالعكس تابع قوانين و مقررات مربوط به نقل و انتقال بين صندوقها خواهد بود.
         ماده6 ـ گسترش و تعميم بيمه به روستاييان و عشاير تدريجي و برحسب مناطق يا مشاغل با پيشنهاد هيئت مديره صندوق و تصويب وزير رفاه و تأمين اجتماعي براساس قراردادي خواهد بود كه بين صندوق و بيمه شده تنظيم مي‎گردد. ضوابط مربوط و نمونه قرارداد بيمه همگاني روستاييان و عشاير با پيشنهاد هيئت مديره و تأييد وزارت رفاه و تأمين اجتماعي به تصويب شوراي عالي رفاه و تأمين اجتماعي مي رسد.
         بخش سوم ـ منابع مالي 
         ماده7 ـ منابع مالي برنامه بيمه اجتماعي روستاييان و عشاير به شرح زير مي‎باشد: 
         الف‎ـ 5% درآمد مقطوع مبناي محاسبه حق بيمه منطقه به عنوان حق بيمه سهم بيمه شده و دو برابر آن به عنوان سهم و كمك دولت.
         ب ـ سهم دولت بابت بيمه خدمات درماني.
         پ ـ سود حاصل از سرمايه گذاري وجوه و ذخاير متعلق به صندوق.
         ت ـ كمكها و هدايا و ساير منابع موضوع ماده (7) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي.
         ماده8 ـ‌ در سالهايي كه به تشخيص مراجع ذيصلاح خشكسالي در منطقه يا روستايي اعلام مي‌گردد و يا در مواقع بروز حوادث غيرمترقبه و آفت زدگي و يا مرگ‎و ميردام و تا رفع عوارض ناشي از آن، پرداخت سهم مشاركت روستاييان و عشاير در آن منطقه يا روستا حسب اعلام وزارت رفاه و تأمين اجتماعي و تأييد شوراي عالي رفاه و تأمين اجتماعي به عهده دولت خواهد بود.
         ماده9ـ نحوه تعيين منطقه، درآمد مقطوع روستاييان و عشاير هر منطقه، نحوه وصول حق بيمه و مشاركت دستگاهها و نهادهاي مستقر در روستا و نيز استفاده از خدمات مؤسسات كارگزاري براساس ضوابطي خواهد بود كه توسط وزارت رفاه و تأمين اجتماعي با همكاري دستگاههاي ذي ربط تهيه و به تصويب شوراي عالي رفاه و تأمين اجتماعي مي رسد.
         بخش چهارم ـ‌ تعهدات
         ماده10ـ بيمه هاي اجتماعي موضوع اين آيين نامه شامل موارد زير مي باشد:
         الف ـ خدمات درماني. 
         ب ـ از كارافتادگي كلي. 
         پ ـ پيري. 
         ت ـ فوت.
         ماده11ـ بيمه شده با پرداخت 10% حق بيمه سرانه خدمات درماني مصوب هيئت وزيران دفترچه بيمه خدمات درماني دريافت خواهد نمود و بقيه سرانه به‎عنوان كمك و سهم دولت توسط دولت پرداخت خواهد شد.
         ماده12ـ نحوه پرداخت فرانشيز در خدمات سرپايي و بستري و ساير موارد تابع مقررات موجود خواهد بود.
         ماده13ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مكلف است همچنان نسبت به ارايه خدمات بهداشتي و درماني مقرر به روستاييان و عشاير طبق مقررات اقدام نمايد و تحت پوشش بودن افراد طبق اين آيين نامه، مانع از برخورداري از خدمات مزبور نخواهد بود.
         ماده14ـ بيمه شدگاني كه طبق نظر پزشك معالج غيرقابل علاج تشخيص داده مي شوند پس از انجام خدمات درماني و خدمات توانبخشي، چنانچه طبق نظر كميسيونهاي پزشكي توانايي كار خود را بيش از 66% از دست بدهند،‌ از كارافتاده كلي شناخته مي شوند.
         ماده15ـ نحوه تشكيل كميسيونهاي پزشكي به موجب آيين نامه اي خواهد بود كه توسط صندوق تهيه و به تأييد وزارت رفاه و تأمين اجتماعي خواهد رسيد.
         ماده16ـ برخورداري از مستمري از كارافتادگي كلي ناشي از كار بدون در نظر گرفتن مدت پرداخت حق بيمه و از كارافتادگي كلي ناشي از بيماري يا حادثه غيرناشي از كار مستلزم داشتن حداقل يك‌سال سابقه پرداخت حق بيمه متضمن 90 روز ظرف يك سال قبل از وقوع حادثه غيرناشي از كار يا شروع بيماري خواهد بود.
         ماده17ـ در صورتي كه بيمه شده بيش از 65 سال تمام سن داشته باشد، با داشتن حداقل 15 سال سابقه پرداخت حق بيمه مشمول دريافت مستمري پيري خواهدبود.
         ماده18ـ درصورت فوت بيمه شده و يا دريافت كننده مستمري پيري و از كارافتادگي كلي، بازماندگان واجد شرايط وي از مستمري بازماندگان برخوردار خواهند شد.
         ماده19ـ ميزان مستمري به شرح زير مي باشد:
         الف ـ ميزان مستمري از كارافتادگي كلي،‌ مستمري پيري و مستمري بازماندگان بيمه شده متوفي عبارتست از 35/1 ميانگين درآمد مبناي محاسبه حق بيمه ظرف دو سال آخر پرداخت حق بيمه هر منطقه ضرب در سنوات پرداخت حق بيمه.
         ب ـ در مورد مستمري بگيران از كارافتاده كلي و پيري، ميزان مستمري قابل پرداخت به بازماندگان واجد شرايط معادل مستمري حين فوت خواهد بود.
         پ ـ در هر حال ميزان مستمري از كارافتادگي كلي، پيري و مجموع مستمري بازماندگان نبايد از 3/2 درآمد مقطوع مبناي محاسبه حق بيمه هر منطقه در سال استحقاق دريافت مستمري كمتر باشد.
         ت ـ ميزان مستمريهاي موضوع اين آيين نامه هر سال مطابق با نرخ تورم اعلام شده توسط بانك مركزي ايران ترميم مي گردد.
         ث ـ افراد خانواده بيمه شده براي استفاده از خدمات درماني و مستمري بازماندگان و سهم مستمري هر يك از بازماندگان واجد شرايط و نيز تعيين بازماندگان واجد شرايط مطابق قانون تأمين اجتماعي و تغييرات و اصلاحات بعدي آن خواهد بود.
         بخش پنجم ـ‌ ساختار، وظايف و اركان
         ماده20ـ صندوق بيمه روستاييان و عشاير وابسته به وزارت رفاه و تأمين اجتماعي به منظور اجراي برنامه بيمه اجتماعي روستاييان و عشاير داراي وظايف و اختيارات مشروح زير خواهد بود:
         الف ـ تعميم و گسترش بيمه روستاييان و عشاير به افراد مشمول.
         ب ـ جمع آوري و تمركز كليه وجوه موضوع صندوق بيمه روستاييان و عشاير.
         پ ـ سرمايه گذاري و بهره‎برداري از وجوه جاري و ذخيره شده.
         ت ـ انجام تعهدات موضوع اين آيين نامه.
         ماده21ـ سازمان بيمه خدمات درماني براساس ضوابطي كه توسط وزارت رفاه و تأمين اجتماعي پيشنهاد و به تصويب شوراي عالي رفاه و تأمين اجتماعي خواهد رسيد، به عنوان كارگزار، امور اجرايي مربوط به بيمه خدمات درماني روستاييان را عهده دار خواهد بود.
         ماده22ـ ‌اركان صندوق مطابق ماده (17) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي خواهد بود.
         ماده23ـ هيئت امنا مركب از 11 نفر عضو به ترتيب مذكور در ماده (17) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي با رياست وزير رفاه و تأمين اجتماعي خواهد بود. وظايف و اختيارات هيئت امنا به شرح زير خواهد بود: 
         الف‎ـ پيشنهاد خط مشي‎ها و برنامه هاي صندوق به وزارت رفاه و تأمين اجتماعي.
         ب ـ پيشنهاد بودجه ساليانه صندوق به وزارت رفاه و تأمين اجتماعي.
         پ ـ بررسي و تصويب تشكيلات سازماني صندوق به پيشنهاد هيئت مديره و ارسال آن به سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور جهت تأييد نهايي.
         ت ـ تعيين حقوق و مزاياي اعضاي هيئت مديره و هيئت نظارت در چارچوب قانون.
         ث ـ تصويب آيين نامه هاي معاملاتي، مالي و استخدامي صندوق در چارچوب قانون.
         ماده24ـ تركيب هيئت مديره و هيئت نظارت و نحوه انتخاب مديرعامل و اعضاي هيئت مديره و هيئت نظارت مطابق قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي و اصلاحات بعدي آن خواهد بود. احكام انتصاب رييس هيئت مديره، مديرعامل و رييس هيئت نظارت توسط وزير رفاه و تأمين اجتماعي صادر خواهد شد.
         ماده25ـ ترازنامه سالانه و گزارش مالي بايد حداكثر تا شهريور ماه سال بعد به‎هيئت امنا و وزارت رفاه و تأمين اجتماعي ارسال گردد. هيئت مديره موظف است ظرف حداكثر 30 روز از تاريخ وصول نظرات هيئت نظارت را بررسي و توجيهات خود را به هيئت امنا و وزارت مذكور تقديم نمايد.
         ماده26ـ جمع هزينه هاي اداري و مديريت و حقوق و مزاياي كاركنان نبايستي از 5% كل درآمدهاي صندوق تجاوز نمايد.

معاون اول رئيس جمهور ـ محمدرضا عارف